De gedragscode is samengesteld met en door de journalisten van Parbode  en wordt jaarlijks geëvalueerd. De gedragscode is de verzameling richtlijnen en afspraken waar de journalisten en medewerkers van Parbode zich aan moeten houden. De code is bedoeld om de, vaak onuitgesproken, regels en normen binnen de journalistiek ook voor de buitenwereld zichtbaar te maken. Alle journalisten die regelmatig voor Parbode schrijven hebben de gedragscode persoonlijk ondertekend. 

Hoofdstuk 1 – Interviewen

Voor aanvang van een interview moeten medewerkers van Parbode zich altijd identificeren. In principe worden alle gesprekken opgenomen. Voor het maken van een opname moet er altijd toestemming gevraagd worden. Als iemand weigert om een opname te maken, proberen we de persoon altijd eerst te overtuigen door rustig uit te leggen waarom opnemen belangrijk is: voor de juistheid van de uitspraken. Als iemand blijft weigeren, respecteren we dat en worden verdere afspraken gemaakt over het off-the-record gesprek.

Met elke geïnterviewde worden duidelijke afspraken gemaakt dat alles wat er in het gesprek wordt gezegd, is bedoeld voor publicatie. Als er uitspraken gedaan worden met de bedoeling om ze niet te publiceren, moet de persoon dit tijdens het gesprek zelf aangeven. Het maken van deze afspraken wordt ook opgenomen.

Medewerkers van Parbode geven geen inzage in het interview/artikel voor publicatie, in dien verstande dat het interview bewust is afgestaan, en de persoon akkoord is gegaan met de gemaakte afspraken voor aanvang van het gesprek. Mensen die persisteren om inzage, ontvangen van ons de audiofile en/of interviewtranscriptie. Deze documenten mogen door bronnen niet met anderen worden gedeeld, om te voorkomen dat informatie reeds voor publicatie gaat rondzwerven.

Gesprekken zijn vertrouwelijk en voorlopig totdat ze in ons (digitale) magazine staan.
Indien tijdens het gesprek cijfers worden genoemd, controleert de Parbode-journalist altijd nog eens achteraf met de bron of ze correct zijn.

Bij een portretinterview wordt voor aanvang van het gesprek gevraagd naar medewerking voor het maken van foto’s. Zonder foto’s kan een portretinterview niet gepubliceerd worden. Dit is niet noodzakelijk bij een achtergrond- of onderzoeksverhaal, waar voor alternatief beeldmateriaal gezorgd kan worden. De afspraken voor fotografie worden gemaakt in samenspraak met de hoofdredacteur.

Hoofdstuk 2 – Bronbescherming

In beginsel is niets anoniem, zoals het Parbode-redactiestatuut ook stelt. Anonieme bronnen kunnen bij; slachtoffers van seksueel misbruik, slachtoffers van huiselijk geweld, patienten, kwetsbare kinderen, vluchtelingen, slachtoffers van mensenhandel of als de informatie die we publiceren een gevaar vormt voor de veiligheid van de geïnterviewde. Anonimiteit van bronnen kan ook worden overwogen als iemand door een onthulling gevaar loopt of door de publicatie grote hinder of schade kan ondervinden.

Bij het anonimiseren van bronnen of personen, wordt de lezer daarvan zo snel mogelijk, aan het begin van de tekst, op de hoogte gesteld. We vermelden bij anonimisering zoveel mogelijk andere gegevens, zoals leeftijd en beroep(sector), met onderbouwing waarom de persoon anoniem wordt opgevoerd. Dit om de lezer ervan te overtuigen dat de persoon die we hebben gesproken, werkelijk bestaat. Bij verdachten maken we gebruik van alleen de initialen.

De hoofdredacteur is altijd op de hoogte van de echte naam en contactgegevens van de geïnterviewde. Onderaan het artikel publiceren we in dat geval de noot: ‘De echte naam van de geïnterviewde is bekend bij de redactie’ om de betrouwbaarheid van het artikel te vergroten.

Bronnen die anoniem willen blijven omdat ze hun privacy willen behouden, is geen geldige onderbouwing. Er moeten betere argumenten worden gegeven.
Bij het gebruik van fictieve foto’s of foto’s ter illustratie, wordt dit in het fotobijschrift gemeld.

Bij het gebruik van fictieve namen gebruiken we altijd alleen een voornaam en geen achternaam, dit om te vermijden dat de persoon misschien echt bestaat.

Bij anonieme tips verifiëren we eerst of het waar is. We raadplegen daarvoor twee onafhankelijke bronnen. Bij het ontvangen van anonieme documentatie moet de echtheid van de informatie gechecked worden bij minstens 1 onafhankelijke bron. Bij anoniem verkregen informatie gaat de journalist uiterst voorzichtig te werk.

 

Hoofdstuk 3 – Belangen en nevenfuncties

Freelancers van Parbode schrijven niet over zaken, bedrijven of organisaties waar ze een financieel belang bij hebben en interviewen geen (aangetrouwde) familieleden of collega’s.

Freelancers van Parbode mogen lid zijn van een politieke partij, maar geen actieve bestuursfunctie bekleden en geen lid zijn van de mediacommissie.

Freelancers van Parbode zijn eerlijk over hun belangen en brengen de hoofdredacteur op de hoogte van mogelijke belangenverstrengeling zodra dit impact kan hebben op de objectiviteit van hun werkzaamheden. Dit geldt ook voor persoonlijke belangen. Als de objectiviteit in gevaar komt, wordt het artikel in eerste instantie aan een collega overgedragen. In uitzonderlijke gevallen wordt het artikel niet gepubliceerd. Als de impact op de objectiviteit minimaal is, wordt de lezer voorafgaand aan de publicatie op de hoogte gesteld van de relatie tussen de freelancer en de besproken entiteit.

 

Hoofdstuk 4 – Freelancers op social media

Freelancers van Parbode mogen een standpunt innemen over actuele ontwikkelingen op hun persoonlijke social media-accounts. Over de onderwerpen die de freelancer zelf heeft behandeld in artikelen voor Parbode, deelt die inhoudelijk geen mening op social media.

Facebook en social media wordt door freelancers niet beschouwd als een bron. Uitspraken van bronnen op social media platforms worden altijd persoonlijk gechecked met de persoon alvorens ze worden opgenomen in artikelen voor Parbode.

 

Hoofdstuk 5 – Artificiële intelligentie

Een Parbode-productie is een uniek, menselijk product dat niet door artificiële intelligentie (AI) wordt gemaakt. AI wordt beschouwd als een hulpmiddel, niet als een systeem dat het werk van een journalist kan vervangen. AI wordt bijvoorbeeld ingezet voor grammatica en research. Antwoorden van AI worden altijd gechecked met meerdere bronnen. De redactie publiceert geen journalistiek
werk dat is gegenereerd door kunstmatige intelligentie. Bij hoge uitzondering, bijvoorbeeld als het doel van een publicatie is om te laten zien hoe een AI-systeem functioneert, wordt de lezer daarvan op de hoogte gesteld.

 

Hoofdstuk 6 – Citaten

Freelancers van Parbode mogen bronnen parafraseren of hun standpunten in eigen woorden samenvatten, zolang het de betekenis van de uitspraak niet verandert. Bij lange quotes of nietszeggende uitspraken waarvoor veel woorden zijn gebruikt, heeft parafraseren de voorkeur. Dit om er voor te zorgen dat de lezer niet gehinderd wordt in het lezen.

Als een citaat tegelijkertijd een beschuldiging aan iemand anders bevat en de beschuldigingen zijn concreet en onderbouwd, wordt de informatie geverifieerd met de beschuldigde en wordt contact opgenomen met de persoon voor een weerwoord. Als de beschuldigingen niet concreet zijn of ze zijn niet te verifiëren, wordt het citaat niet opgenomen in het artikel.

Citaten uit andere bronnen, bijvoorbeeld radio, social media of krant, worden waar mogelijk altijd persoonlijk geverifieerd bij de bron voor we ze gebruiken. Uitzonderingen worden gemaakt als een citaat wordt gebruikt als onderbouwing of beeldschets, en niet als bouwsteen van het verhaal. In het geval van overlijden worden quotes zonder verificatie gebruikt en alleen als ze van toegevoegde waarde zijn voor het verhaal.

 

Hoofdstuk 7 – Rectificatie

Indien blijkt dat er feitelijke onjuistheden zijn gepubliceerd, is de freelancer verplicht dit meteen te melden bij de hoofdredacteur. Voor fouten biedt Parbode persoonlijk excuses aan. De fout wordt online publiekelijk meteen erkend en hersteld, de rectificatie wordt in het volgend nummer gepubliceerd. Parbode discussieert niet met geïnterviewden over woordkeuze en formulering.

Kleine taal- en spelfouten worden op de website gecorrigeerd zonder daar melding van te maken. Bij inhoudelijke correcties wordt dat onder aan het artikel vermeld. Bijvoorbeeld: ‘In een eerdere versie van dit artikel stond vermeld dat …. Dat moet … zijn.’

In uitzonderlijke gevallen kan achteraf blijken dat een artikel ondeugdelijk is gemaakt, zoals met verzonnen bronnen of plagiaat. In dit geval wordt de tekst verwijderd, maar de link en de titel blijft bestaan. In plaats van de tekst komt een uitleg waarin staat wat er in het artikel stond, en waarom het artikel is verwijderd. Wanneer het om een bijdrage in het magazine gaat, is het originele artikel nog wel vindbaar in ons digitaal archief.

Ingezonden brieven als gevolg van een publicatie in Parbode worden online en in het magazine gepubliceerd zolang de brief netjes geformuleerd en niet te lang is. De brief wordt gepubliceerd zonder eindredactie (hooguit in overleg ingekort). Als Parbode bezwaren heeft tegen de ingezonden brief, wordt de brief niet gepubliceerd. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als de brief feitelijk niet correct is of beledigende taal bevat.

Parbode verdedigt zich zo nodig in de rechtbank, onder vertegenwoordiging van een advocaat. Publiek belang prevaleert boven reputatieschade.

 

Hoofdstuk 8 – Cadeaus en giften

Freelancers van Parbode accepteren geen giften of diensten die tot belangenverstrengeling kunnen leiden. Kleine attenties zijn wel toegestaan, zoals pennen, blocnotes, agenda’s en bedrijfssouvenirs. Het gaat hierbij uitsluitend om attenties die op een workshop of evenement aan alle aanwezigen worden geschonken. Persoonlijke attenties worden niet in ontvangst genomen.

Aangeboden diners, reizen of andere gunsten slaan we af. Parbode betaalt reizen zelf en laat zich niet sponsoren. Bij georganiseerde persreizen kan de reis worden aangemerkt als een persconferentie. In dat geval zijn de kosten van transport en verblijf voor de organiserende partij. Dit geldt bijvoorbeeld voor presentaties die in andere districten worden gehouden. Aangeboden voeding op persconferenties (op locatie) of workshops en evenementen slaan we niet af. Ook hier geldt dat het diner voor alle aanwezigen is, en niet op persoonlijke titel. Bij reportage reizen betaalt Parbode de kosten zelf. Bij het recenseren van restaurants betalen we zelf de rekening.

Dezelfde regels zijn van toepassing op onze fotografen. De redactie laat zich niet sponsoren om producten of diensten in beeld te brengen of is daar transparant over.

Alleen de hoofdredactie kan besluiten om in afwijking van de Gedragscode reiskosten extern te laten financieren of geld of diensten van sponsoren te accepteren voor een journalistieke productie. Bij de publicatie die dat oplevert, wordt daarvan melding gemaakt. Bijvoorbeeld: ‘Dit artikel kwam (mede) tot stand met steun van (…).’

 

Hoofdstuk 9 – Undercover

Freelancers van Parbode maken zich altijd bekend als journalist, leggen uit waarom we iemand benaderen en waarvoor we de gevraagde informatie willen gebruiken. Freelancers van Parbode kunnen informatie en quotes uit informele gesprekken alleen gebruiken als ze door minstens 1 andere formele bron bevestigd worden.

Gezien de kleine redactie en beperkte capaciteit kan de uitgever noch redactie de nodige maatregelen voorzien om relatief veilig undercover te werken. Freelancers van Parbode doen daarom geen undercoverwerk.

 

Hoofdstuk 10 – Weerwoord

In het geval mensen in onze artikelen van iets beschuldigd worden, is het de plicht van journalisten om weerwoord te halen bij de beschuldigde. In het geval de beschuldigde een high profil persoon is in de samenleving en ervaring heeft met de media, hanteren we een limiet van 1 week (5 werkdagen). Binnen die week wordt het verzoek twee keer herhaald. Is er binnen deze periode geen reactie, wordt dat zo meegenomen in het artikel. Bij beschuldigden die geen media ervaring hebben en geen hooggeplaatste functie omkleden, is de termijn twee weken. Het verzoek wordt in deze periode maximum drie keer herhaald.

Beschuldigingen die niet geverifieerd kunnen worden en/of niet onderbouwd zijn, publiceren we niet. Bij beschuldigingen die voortkomen op basis van eigen onderzoek, worden de conclusies voorgelegd aan de beschuldigde zoals ze in het artikel zijn opgenomen. De beschuldigde heeft vervolgens twee weken de tijd om inhoudelijk te reageren.

Als de beschuldigde partij aangeeft geen weerwoord te willen geven, wordt daarvan melding gemaakt in het artikel. Waar mogelijk maken we gebruik van een vervangend weerwoord, bijvoorbeeld door eerdere uitspraken van de beschuldigde in het openbaar te gebruiken. Daarbij wordt de bron altijd vermeld. Als de beschuldigde een formeel en nietszeggend weerwoord geeft, wordt dit niet letterlijk gepubliceerd, maar wordt de reactie omschreven. Daarbij geeft de journalist aan dat de beschuldigde inhoudelijk niet reageerde op onze vragen. ‘Persoon A zegt … en …, maar gaat inhoudelijk niet in op onze vragen over… en …’

 

Hoofdstuk 11 – Sancties

Alle freelancers die regelmatig (>3 keer per jaar) voor Parbode schrijven ondertekenen de volledige Gedragscode eenmalig.

De Gedragscode is geldig bij elke bijdrage die de freelancer levert en heeft geen einddatum.

Bij een overtreding van de Gedragscode gaat de hoofdredacteur in gesprek met de freelancer en krijgt die een waarschuwing. Bij herhaling wordt de relatie tussen Parbode als opdrachtgever en de freelancer als opdrachtnemer stopgezet.
Bij ernstige overtredingen, zoals het verzinnen van verhalen of misbruik van de naam Parbode ten behoeve van eigen financieel belang, is er geen waarschuwing en wordt de samenwerking per direct stopgezet.